Fanaanada oo ku dhaqan Waqooyiga Ameerika ayaa kusoo bandhigtay bogeeda internetka ee Facebooka sawirada muujinaya uurkeeda ayada oo aad ugu faraxsan.

Fanaanada iyo syegeeda Faarax Akhyaar ayaa sugaya ubadkoodii ugu horeeyay taasoo ka dhigaysa Farxiya Kabayare markii ugu horeysay oo ay uur yeelato.

Gabaygan waxaa uu ka turjumayaa Muhiimada Maamulka iyo dowladnimadu leedahay  iyo inay tahay arrin daruuriya oo sida qofku ugu baahan yahay, Cuntada,Biyaha iyo Hurdada uu ugu baahan yahay, Maamul iyo nidaam iyo kala dambayn inuu helo meel kasta uu joogo.

1. 1.   Deelka gabayga, diiwaan murti leh, Dedan wax loo sheego
2. 2.   Dan ka hadalka, doodii waxtara, Daacad  lagu taaro
3. 3.   Damal geeynta, xaajada delegan, Duqayda loo saaro
4. 4.   Dacwadeedu goortay dhacdana, La iska daaweeyo
5. 5.   Dakanadii horaatana la dhayo, Daanadiyo boogta
6. 6.   Diyo iyo wanaag lagu dabaqo,Ddeeble laga dhiibo
7. 7.   durtaba saamax laga qaatee, Duco la raacsiiyo
8. 8.   Dabkii baxayey baa lagu danshaa, Dirir colaadeede
9. 9.   Dadkii kala durkaa lagu helaa, Dib u heshiintoode

10.Dirirkeedii suugaanta waa ,Daawo dhalinteede

11.Difaacii xumaantay ahayd , Doorka nabadeede

12.Dayr iyo gu’ dayey ahayd, Doog ka soo baxa e

13.Dalo iyo waxsheeg bay ahayd, Daacad loo hura e

14.Darka ceelka iyo bay ahayd, Dawlis aan go’ine

15.Dalaalimo wanaageey lahayd, Lagu daryeelaaye

16.Dugsi iyo aqoon bay ahayd, Lagu dareeraaye

17.Dayax nuurayiyo bay ahayd, Dab u iftiimaaye

18.Deegaan barwaaqay ahayd, Lagu dalxiisaaye

19.Doodeeda anigoo xidhoo ,  Daayey gebibeedba

20.Ayuunbaa durbaan lay tumay, Aan ku diirsadaye

21.Da,yartii dalkaygaan arkayo, Door ka soo baxaye

22.Niman danaha guud wada  ayaa., Daayin soo diraye

23.Diiwaanka ruuxii galaa, lagu daraasayne

24.Dariiqyadi xidhnaan jiray, raggaa layrarka u daaray

25.Ee nabadda  doonaaya iyo ,Dowladnimadeeda

26.Inaad dacal istaagan rabaa  ,Dood u mariyaaye

27.Dadku inuu nabdaan doonaya, Dib u heshiiyaaye

28.In dagaalka laga joojiyo, Dirirta naafaysay

29.Degelki burburey doogsadoo, Doogtii laga reeysto

30.Oo dabaqdheer laga dhisiyo ,Duni iftiimaysa

31.Oo daacad loo dhaqo shacbiga, Dacaladeed yaala

32.Dugsiga islaamkiyo la furo,  Door aqooneedka

33.In la daayo xumahaan rabaa  Samo la doonaaye

34.In dedaal waddaniyeed lagalo, Duunyo lagu doonin

35.Ama daraja iyo magac la rabin Daacadnimo uuna

36.Oo deeqna lagu sii baxshaan  Doonayaa abide.

37.Duqaydiyo caruurtaan rabaan Inaan dugsiinaaye

38.Dhalinta iyo dumarkaan rabaa, Inaan daryeelnaaye

39.Dadkaygoo dhan baan doonayaa , Inaan u duubtaane

40.Inta ruux damiir laan rabaa, Inay dareemaan

41.Intaas waa danti guud dadyahaw ,Lagama dayrshaane

42.Bal aan dulucda hoosiyo u dego, Ararta duubkeeda.

43.Dadkuna waa xigaaliyo duriyad, duudii soomaale

44.Danta lama huraan, waa dalkiyo,  diinta eebahaye

45.Dadkuna waa kuwii loo diraye , daayacayn abide

46.Dalkii waa kanoo dowladnimo , Laysku wada diidye

47.Nin waliba halkuu dego hadduu, Daacad u ahaado

48.Oo dayrtoo oo maamul iyo ,Doorsan ka abuuro

49.dadweynihiyo shacabkaa degani helo, Daryeel fiican

50.Miyaa laysku diidaa dunidu, Way ku socotaaye

51.Dakanadiyo dhiiladii horiyo, Dirirtaan soo dhaafnay

52.Dura waxii la soo maray dad, Weli doonayaa jira e

53.Darsi umaysan noqon  daanadiyo ,Duulankii hore

54.Dambiyadii Shalay doonayaan, Door labaad kale

55.Diin ruux ka been sheegaya,Damac hubaalaysan

56.Isku duubni ruux diidanoo ,Beelnimo u duuban.

57.Dibindaabyadii hore mid  fali ,Weli  dariiqeeda

58.Mid uun dooni duul wada dhashay, Diradireyntooda

59.Deegaanka Soomaaliyeed ,Deyr ku kala oodi

60.Miyaa ruux damiirliyo, dal jire ,Weli ku doodaaya.

61.Federaalku waa daano iyo ,Dabin gumaysaade

62.Waa inaan dib loo arag midnimo, Lagu dakayeeye

63.Waa inay difaac kala galaan, Deriska deegaane

64.Waa inaynu duulaan mar kale, La is duqeeyaaye

65.Waa iney dadkuna kala durkaan, Dirir Bilowgeede

66.Ninkii dowlad Soomaaliyeed ,Diiday maqalkeeda

67.Ee dano qabiil doonayoow ,Daalin baad tahay

68.Dersi nimaan ka baran daqaradii ,Gaadhay baad tahaye

69.Dood ruux qaboo weli darxumo, Doonayaa tahay

70.Dabka aad shidaa daalinoow, Wuu ku diliyaaye

71.Dabinkaad xidhaa dirdiroow, Waad ku dagantaaye

72.Daleeshaad dhigtaa xaajada, Ku darnaan abide

73.Darajiyo wanaag laguma helo, Docodocayn jaane

74.Allow yaa dar bay tuban tahaye, Dib uga soo foofsha

75.Allow yaa dubihii shalay ku dhacay,Daawasho u geeya

76.Allow yaa darxumadey mareen, Dib u xasuusnaada

77.Allow yaa digtii iyo damtii, Dirirta maantoole

78.Ee danabyadeedii midh tirey, Daaya  garansiiya

79.Naga daaya duul kala saftiyo, Dacarta laaqeeda

80.Oo dowladnimo waa jannee, Doona hadafkeeda.

81.Damal iyo hadh weeye dugsiga, Noloshu ay taale

82.Isku duubni guul weeye ,Doona Qarankeena

83.Danbi maaha ruux ii dantiyo ,Dowlad curiyaaye

84.Kuwa duubtay maantoo dedaal, Guula weeyaan

85.Haka daalinaan odhan lahaa waa, La degayaaye

86.Waxba gabaygu yuu ila durkine ,Waxaan ku soo dayray

87.Naftu waxay dareentaa dadyahaw ,Dowladnimo weyne

88.Dadku waxuu gaajaysan yahay ,Maamul daacada,he

89.Dantuna waa dadkoo wada dega ,Oon lays durayneeyne

90.Allahayoow adigaa daayimaoo ,Cidi ku diidayne

91.Adigaa  dunidan weyn iska leh  ,Dood lagaa geline

92.Rabiyoow dadkaagaan nahaye ,Nabad na daawaysa

93.Darxumada na haysiyo rabiyo ,Diifta naga qaada

94.Naga dami dabkaan iyo danbigay ,Gaadhay dunidoo dhan

95.Ilaahay degani noogu deeq, Dowladnimo taam ah.

96.Ducada naga Ajiib Daahiroow,Daacad baan nahaye

97.Dadkaagaan nahaye daayimoow , Diinta nagu toosi !!!

Cabdiraxiin Hilowle Galayr

Galayr1977@hotmail.com

Jilayaasha riwaayada ayaa qaar waxa ay yihiin fanaaniin horay uga tirsanaa kooxdii Arlaadii ee ka dhisnayd gobolada koonfurgalbeed Soomaaliya halka qaarna ay ku cusubyihiin saaxada jilitaanka iyo fanka.

Qaybta 1aad ee riwaayada ayaad ka daalacan kartaa wejiga hore ee websiteka baidoamedia.com ayada oo aad sidoo kalena ka daawan kartid youtube chanelkeena ah http://www.youtube.com/user/baidoamediatv?feature=watch

Baidoa media.

Fanaaniinta la socotay Shiine Akhyaar ayaa waxa ay kasoo kala jeedaan dalalka ay dagaaladu ka socdaan sida Mali, Ciiraaq, Afgaanistaan iyo kuwo kale.

Shiine Akhyaar oo la hadlay saxaafada ayaa sheegay inay Muqdisho usoo gaareen sidii ay bandhig faneedyo ugu qaban lahaayeen magaalada.

Fanaaniinta maanta soo gaartay magaalada Muqdisho ayaa waxaa si diiran usoo dhaweeyay qaybaha kala duwan ee bulshada gobolka Banaadir.

Magaalada Muqdisho ayaa mudooyinkii ugu dambeeyayba waxaa soo gaarayay fanaaniin Soomaali ah kuwaasoo bandhig faneedyo ku qabanayay magaalada maadaama uu xaalka amni ee magaalada soo hagaagayay mudooyinkii ugu dambeeyayba.

Baidoa media.

 Maansada Dardaaran

Dambarsame hooray

Cirkoo da’ay maalmo

Nin dayr cad u joogo

U daaqana Geelu

Dambarka iyo Dhaayda

Maggow dihinkeeda

Lis iyo dararteeda

Dirkeed nin yaqaanna

Doobbuu ku lisaaye.

Suugaan dirirkeeda

Dawiyo nabad doora

Duciyo sama doona

Dardaaran adduunyo

Dantaada haddeera

Daartaada dambeeto

Digniin ku faraysa.

Haddaan dulucdeyda

U soo dego haatan

Dadbaa jira heedheh

Ku duufin habaabin

Ku doorin adoo dhan

Ku duugi hadhkiiye

Midbaa ku dilaaya

Dantiisana mooda

Midbaa ku duraaya

Dood fiican u haysta

Ka dayr dhegahaaga

Daymoona hortaada

Gadaal ha ku daalin.

Daryeel danahaaga

U duubo naftaada

Danee noloshaada

Xumaanna ka daahir

Difaacna wanaagga

Dalee socodkaaga

La duulna filkaaga

Ku dooro dadkaaga

Dareenka aqoonta

Damiirka wanaagsan

Dabeecadda fiican

Wixii danni keena

Naftaada damqaaya

Ka dool waligaaba.

Dan waa dabar heedheh

Ha diidin nasiibka

Ha doorin hankaaga

Haa doojin dabaylo

Hawiyo damac beena .

Haddaad dacwad faafin

Diin aad dad barayso

Daliil cad u keenso

Qofkii kugu diida

Dudmada ka ilaali

Danseeg ha ku sheegin

Dambiile dullaysan

Docdaad ka filaysay

Hadduu ka didaayo

Doc kale kaga kaalay.

Deegaanka agtaada Derisyo Ehelkaaga

Darxumo ha ku eegin

Daab weyn ha u qaadan

Dagaal ka ilaali

Ha dilin gacalkaaga.

Diif iyo dibindaabyo

Agoonta dalkaaga

Dugsi cilmi haysan

Dawiyo Dhakhtar haysan

Dudiyo aqal haysan

Dayaca u dhammaatay

Wuxuun ugu deeqa.

Haweenka daneeya

U dooda xaqooda

Ka dayra dhibaato

Diciifna ha moodin

Door weeye habboone

Dirkeena dad oo dhan

Dunjiga Ilma Aadan

Dunida cammiraaya

Kuwii dihday weeye

Dushoodana saaray

Digtoor wax is mooda

Halyeeyga la doorto

Geesiga diriraaya

Deeqsiga lagu faano

Ugaaska la duubo

Wadaad digriyaaya

Hooyaa dad ka yeeshay

Tafteeda ku duubtay

Ducana ugu laabtay

Marwaa ka danbaysa

Daboosha xuntiisa Daryeesha dhibkiisa Daaraysa Ifkiisa

War hooy dumarkeena

Diihaal ka ilaalsha

Ayaan la dagaalin.

Dalkiyo dhinaciisa

Haddaad mar ka duushay

Deegaan kale joogto

Haddaad ku danbayso

Dal waa ku dadkiise

Dowlaa wax taraysa

Dadkuna ka sugtaaye

Haddii dahnigaagu

Dubaaqu ku siiyey

Dambaad ku jirtaaye

La duubo dadkaaga

Ku deeq cilmigaaga

Ku deeq hantidaada

Ku deeq caqligaaga

Ku deeq kartidaada

Ku deeq fahankaaga

Ku deeq cududdaada.

Dadoow caqli maaha

Dowlaa wax dhisaysa

Ku daawo dhankaaga

Haddaadan dantaada

Intaad yar daboosho

Tan guud ku daraynin

Dhulkeenna dakaamay

Dushiisa xalaynin

Dorraato ka dhawrin

Waxaan la dayoownay

Duul meel kale jooga

Wallee dayaceena

Ma doorin karaane

Dadoow is xasuusta

Dalkiina daryeela.

Dadyahow hadafkiina

Dir sooca ka saara

Waxaad dura eedday

Duumaale ku xaaqay

Dubbihii dumintaada

Dadkaaga dhammeeyey

Dalkaaga ka reebay

Dadyoowga adduunka

Dirkii hebel weeye

Anaa ina duur ah

Dir Aarka Libaaxa

Intaad iska dayside

Daliilka Kitaabka

Culuumtiyo Diinta

Intii Daayim sheegay

U daaya qabiilka

Waxaad ku darteena

Dadoow iska daaya.

Danaystaha diida

Daneeyaha doona

Dulmiilaha doorsha

Kan daacada doorta

Danguud u adeega

Dareen ubadkaaga

Damaaci xumaale

Inuu dab u dhiibo

Ayuu dan bidaaye

Ninkii dersi maalin

Dadkeena barayaa

La duubta dhankiisa

Ninkii dahabkeena

Macaadinta duugan

Dad kale ka gadaaya

Ninkii degelkeena

Dantiisa ka doorta

Digtooni ka yeesha

Dadoow warxumaale

Ma doorshe la doorshay

Dambuun daldalaaya

Dadkiisa xumeeya

Dambaabidhe keena

Belaaya daneeye

Dirkiisa ha eegin

Durriyad ma wadaagno

Ninkii na dilaaya

Danaystiyo tuugga

Dadkuu xige maanta

Naftaada dilayaa

Dalkaaga gubaaya

Durbaan ha u qaadin

Dartii ha u doodin

Ceebtiisa ha duugin

Ha dedin xumihiisa

Dardaaran xaq weeye

Dadoow iyo waano

Naftiina la doono.

Bal daawo dalkaaga

Waxaa bad ku dayrin

Webiyo durduraaya

Bal daawo dalkaaga

Waxaa deleg buuxa

Ee Daa’in ku beeray

Bal daawo dalkaaga

Waxaa dhir dalaysan

Dushiisa ka taagan

Bal daawo dalkaaga

Mawaashiga duunyo

Lo’deena dawaysan

Adhiga dacal buuxa

Waxaa dayrcad jooga

Doobiga lagu maalo

Dar aan qalanayno

Bal daawo dalkeena

Duurjoogta Ugaadha

Wax Cawl iyo Deero

Dameer Farow buuxa

Biciid dananaaya

Bal daawo dalkeena

Qaboow ku dilaaya

Kulayl ku damqaaya

Diraac iyo Deyrta

Duggaa arki maysid

Bal daawo dalkeena

Waxaa nimco daadsan

Galleydiyo Diirta Sarreenka dalkeena Intaan iska diiddo

Intaad Dubeey aadi

Dalkaaga ku beero

Intaad dibad raadin

Ku daarinna Buufis Ku daah degelkaaga

Intaad wax dilayso

Dullaab ka ahaada

Intaad duminayso

Dhiskiisa u duubo

Dedaalka nafteena

Dalkeena dhisaaye

Duqayda haddeeriyo

Dhallinta daba joogta

Da’ yarta dhalanaysa

Dhegtii u daloosha

Dardaaran galaaye

Dantiinna ogaada

Dalkiina ogaada

Dadkiina ogaada.

Cabdiraxiin Hilowle Galayr Galayr1977@hotmail.com

Mursal Muuse Cumar, fanaanka Soomaaliyeed ee codka macaan ayaa waxa uu sidoo kale ka hadlay inay ayana jiraan dad si khalad ah u adeegsada magaca xaaskiisa Khadra oo ayana ah fanaanad kale oo ay heesaheeda si weyn u jecelyihiin dadka Soomaaliyeed.

Hadaba Mursal ayaa sida aad ka daawan doontaan muuqaalka hoose waxa uu si sax ah ugu sheegayaa asxaabtiisa iyo taageerayaashiisa cinwaanada saxda ah ee uu isaga leeyahay iyo sidoo kale midka ay isticmaasho xaaskiisa Khadra Silimo.

HOOS KA DAAWO OGEYSIISKA FANAAN MURSAL MUUSE CUMAR.

Baidoa media.

Aan ku billaabee, Soomaalidu waxay si toos ah u dareemaan baahida afka, markay qurbaha iyo waddamada dibadda yimaadaan ama mararka ay joogaan goobaha waxbarashada, ee intuu galo Maktabad, ama kaydka buuggaagta ay indihiisu qaban waayaan wax afkiisa ku qoran.

Waxaa kaaga sii daran marka ay joogaan wadamada ay hayaanka iyo barakaca ku tageen ee Galbeedka, waxaa qasab iyo sandulle lagaga dhigaa inay bartaan afka waddanka ay ku nool yihiin, iyadoo qaarkood loogu hanjabo haddey baran waayaaan in lacagta kaalmada ah ee la siiyo laga goosan doono, xilli walba oo uu gooyo barashada afka waddankaas.

In kasta oo ay aad u yar yihiin inta isku hawsha barashada afkeena hodanka ah, dhigmo iyo dhiwaqiisa, dhigaalba, dhaqan iyo hiddaba, suugaan iyo sooyaalba, oo dad badan u arkaan wax aan faa’iido laga gaarayn, balse ah, aragti gaaban iyo aqoon darro uu ka arradan yahay afkiisa.

Haddaan usoo dego ujeedka qormadayda, ayaan doonayaa inaan waxoogaa kaga hadlo shirkan lagu suntay af iyo eray bixin, aysanna ka marnayn in la soo bandhigi doono Qaamuuskii ugu weynaa ee abid ee laga qoro Af Soomaaliga, shirka waxaa lagu casuumay Madaxda Gobollada Shanta ahaa ee Soomaaliya.

Sida ay sheegeen raggii mudada dheer ka shaqaynayay qoritaanka Afka Soomaaliga waxay soo muteen dhibaatooyin iyo wacyi fara badan, oo ay kelliftey kala aragti duwanaanshaha, koox ama nin weliba, ee doorbidayey in la qaato fekerkiisa, waxaa ka mid ahaa markaas farihii la soo bandhigay dhawr farood in la qoray, sida: Farta Cusmaaniya, Kadariya, Gadabiirsiya, laatiin, IKK.

Waraysi uu siiyey Qoraa, Abwaan Xuseen Sh. Axmed “Kadare” oo ka mid ah ragga tirada yar ee hadda ka nool raggii qorey ee hirgeliyey afka Soomaaliga, warbaahinta Soomaaliyeed ayuu ku sheegay in la billaabay qoritaanka Afka Soomaaliga, ka hor xoriyada Dalka Soomaaliya, haddaba, waxa maalinba geeddi la guuro, oo guri la hadhsadoba, gu’gii 1972 dii ayaa la dhaqangaliyey in la qoro Farta Af Soomaaliga, ee ah tan aan maanta qorayo.

Aqriste, mid muhim ah aan ku wadaajiyo, oo ah, in badan inaad maqasho in Kaligi Taliye Maxamamed Siyaad lagu ammaano inuu far Soomaaliga qoray, aan ku weydiiye; ma tahay ammaan uu mudan yahay? Qofka noolaha ah waxa uu sameeyo, waay kala yihiin; Waajib laga sugayey inuu guto iyo is xilqaan uu u sigaatay buuxin kaalin bulshadeed, haddaba, midda sare, teebay noqonaysaa labadan?.

Waxaan doonayaa inaan qeexo af iyo inta la xiriirta, ee uusan ka maarmin adeegsi iyo ururinba, umadda aan intaas yeelan waxay qatar u u tahay in afkeedu lumo, maadaama baaritaanno badan lagu soo bandhigay in afaf badan ay dabargo‘ ku sigan yihiin, qaarna horeba u le’deen

Af, Suugaan, Hidde iyo Dhaqan

Hidde iyo Dhaqan

Dhaqan waa; muuqaal si dhab ah uga turjumaya waxay Qowmiyadi leedahay, ee ay kaga duwan tahay kuwa kale, ee ah; Af, Hidde, Dhaqan, Fal iyo Farsama, ee ku umaddi wadaagto, iskagana raalli tahay midna dadka adduunka la wadaagto midna keligeed leedahay, mid hore u jirey iyo mid la unkayo ama la unki doono Xaajo

ugub ama curad waa mid uun. Mid isbedesha oo laga guuro iyo mid soo kororta oo loo guuro. Dhaqankuse qaybaha nolosha ayuu galaa, gebi ahaanteed, oo ku dhisan hadday Qof Qoys ama Qaran noqon lahayd.

Dhaqanka Soomaaliyeed, marka la xuso, qofba meel ayaa u muuqata, qofbaa waxaa u muuqda Hugii iyo hannaankii dhar xidhashadii. Qof kalana waxaa u muuqanaysa oo uu xasuusanayaa, xishoodkii iyo hamrashadii gacalka iyo walaalaha. Mid kale ayaa waxaa u muuqanaysa, hiddihii iyo suugaantii. Mid kale ayaa waxaa u muuqanaya, Saanaddii hubka, Farsamadii iyo hawl nololeed, sida xoola dhaqashada reer guuraanimada, beerallayda iyo xeerarkii geedka looga dhaqmi jiray. Midbaa soo xasuusanaya, Dabshidkii, Xidigintii IQB. Dhaqanka Soomaaliyeed maaha mid qalin qof iyo buug midna koobi karayo, balse, isku soo doo wada duube, waa dhaqan umadi gaar u leedahay oo asal iyo astaan u ah.

Af

Afku waa kan wax weliba ku jiraan, waa dhawaqa Carrabka iyo Dhuunta ka soo baxa ee ka soo fula dareenka maskaxda, ee aynu u isticmaalno erayeynta nolol maalmeedka, isu tagga erayo dhawr ah ayaa noqda weedh, oo dhawaqiisa markaad maqasho kuu samaynaya macnaha iyo ujeedka aad garan doonto waxa uu yahay, Af waa wax umad u gaar ah oo ay u adeegsato heerarkeeda nololeed, waxaynu ku salaynaynaa Afku waa dhawaq ay isku fahmaan bulsho weliba oo isku dad iyo deegaan wadaagta ama ku mideysan afkaas ay ku hadlayaan afku waa hadal, Hadalkiina waa midka u sii kala baxaya; Hawraar, Hal-abuur, Hasaawe, ama Tix iyo Tiraab, hadalkaa umadeed ma jiro qof gooni u leh, ma jiro eray ka mid ah qof diidi kara adeegsigiisa, waa hanti la wada leeyahay, dadkana waxaa loogu jecelyahay, kan dhawra ee dhaqaaleeya, ee isku hawla, dayaca iyo darxumadana ka jira.

Afku wuxuu leeyahay Jirrid ama Gun, Laan iyo Faraq, intaasoo qaybood waxay kordhinayaan aqoonta afeed, walax kasta iyo qalab kasta wuxuu ku salaysan yahay afkaas iyo cidda afkaa lihi waxay u taqaan, waa magacyo iyo erayo taxan oo tilmaan iyo abbaar lagu yaqaanno, oo kuu iba bixinaya la iskuna af garanayo oo ku suntaysa ujeedka iyo oraahda qofka kale watey, weydiimo iyo war ama wacaal hadba kay doonto ha ahaatee, waa kan ay wax weliba ka soo farcameen.

Haddaba umaddeena Soomaaliyeed ayaa nasiib u yeelatey inay noqoto umad isku af ah oo aysan jirin afaf kale duwan oo ay isticmaalaan.

Afka iyo Muhiimaddiisa

Waxaa dhacday inaan la sheekeystay, rag asxaabtayda ah oo kal kala yimid waddamo kala duwan, sida: Kameroon, Everycaosta iyo waddamo kale oo Afrikaan ah, oo dhammaantood ku hadlaya Afka Fransiiska, maalin maalmaha ka mid ayaan weydiiyey maxaa la yidhaahdaa Afkiina hooyo magaciis? Wuxuu mid weliba iigu jawaabay afkayga hooyo waa Fransiis! Waxaan is idhi ismaydaan fahmin, waan ku celiyey, wuxuuna iguu jawaab celiyeen waa Faransiis, markaasaan weydiiyey, 1884 ka hor, intaanu cadowgii gumaysigu iman Afrika maxaad ku hadli jirteen? Waxay iigu jawaabeen, waxaanu lahayn, luuqado kala duwan, oo markaad 50 Km socotaba aad gelayso luuqad kale oo aan tii kale meel ka shaabihin, wuxuu markaa nin weliba ku qasbanaa inuu barto inta jiiraan la ah, luuqadahooda si ay isu fahmaan oo ay u kala adeegtaan, waxay yidhaahdeen, luuqaddan Fransiiska ayaa waxii oo dhan meesha ka saartay, waxaanu leenahay hadda hal Af oo la yidhaahdo Fransiis. Waxaay i weyiideen maxaad ku hadashaa adigu? Waxaan idhi waxaan leyaahay luuqad la yidhaahdo Soomaali oo qoran oo caalami ah, dad intaas xaddi le egna ku

hadlaan, kadib ayay iigu jawaabeen, Awooyaashaa ayaa kuu hiilliyey, oo la dagaallamay Gumaysiga, balse, haddii aydaan Talyaani, Ingiriis iyo Fransiis, iska celin lahayn, luuqaddiisu way lumi lahayd, waxaanad ku hadli lahayd af nin Yurubiyaan ahi leeyahay sida anaga oo kale, maalintaas waxaa halkaas iiga baxay inaan haysto wax aan dheerahay qayrkay oo ah, Af, Hidde iyo dhaqan ii gaar ah, oo aan cidina ila wadaagin, waa wax lagu faano, inkastoo dad badan oo Soomaaliya oo aqoonyahanno isku sheega u maleeyaan ilbaxnimo luuqadaha ajaanibka ama afafka qalaad.

Suugaan

Suugaantu waa qayb ka mida laamihii iyo faraqyadii aan soo sheegnay ee afku lahaa haddaba, waa maxay Suugaani?

Suugaan waa eray kulmiyana: hawraar kastoo hannaan, habdhac iyo heenso u gaara leh. Suugaannna asal ahaan waxay ka timaaddaa hadal, hadalkana waxaa loo kala saaraa: Tix iyo Tiraab ama Hawraar iyo Hal abuur.

Maansadu waxay u kala baxdaa qaybo badan, sida: Gabay, Guuroow, Geeraar, Jiifto, Shirib, Masafo, Saar, Buraanbur, Hees, oo dhawr nooca ah, Hees Hawleed, Hees Ciyaareed, Hees Carruureed iyo Heesaha cusub, ee iminka lagu xareediyo. Suugaanta waxaa kale oo ka mid ah Maahmaahda, Murtida, Halxiraalaha iyo Hawraaraha Halqabsiga ah, ee sida joogtada ah loo adeegsado mid walba xilligeeda iyo xuskeeda gaarka ah lagu xusho.

Qoraalka Afka

Qoraalku waa dhigaal afeed u gooniya afka lagu qorayo, isagoo la wadaagi kara xarfaha ama shaqallada qoraallo kale, oo laga adeegsado adduunka, ayey haddana, ku kala duwanaan yihiin; dhisme, dhigaal iyo dhawaq intaba. Sida maanta keenna oo ka mid qoraallada lagu qorey (Latin) haddana, qof walba oo dhigaalka Laatiinka yaqaan ayaa awood u lahayn inuu fahmo afkeena, lagase yaabe inuu kicin karo ama ku dhawaaqi karo, hadduu isku dayo inuu aqriyo, inta uu ka oggaanayo isbedelka xarfaha laatiinka ee ay luuqadaha ku qorani adeegsadaan, waa halkuu ka yidhi Abwaan Cabdule Raage Taraawiil.

Labaatan iyo laba aamustiyo, shaqal irmaaneeya

Amraniyo tilmaamiyo gudbe, aade iyo jooge

Isku-dare, xiriiriye falkaab, ereyadeenii ah

Ebyaniyo haddaan magac-u-yaal, ku arkay joornaalka

Mar haddii afkaygii la qoray, aabbe iyo hooyo

Mar haddaan ammaahsigi ka baxay, lagu agoontoobay

Abaal waxa leh nimankii fartaa, soo abaabulaye

Amiirnimo sin iyo garab jirtay, nagu abuureene

Afafkaa qalaad iyo maxaa, eregta ii dhiibtey

Anaa macallinoo raba dad loo, furo iskuulaade

~ Cabdulle Raage Taraawiil, 1972

Qoraalkii ayaa wuxuu noqday koobaha noo kaydiya, Dhaqanka, Afka, iyo Suugaanta, hadda qoraalkii Afka Soomaaliga oo laga joogo muddo hadda gaadhaysa, 40 sanadood ayaa waxaa dhawaanahan, la maqlayey in la doonayo in la horumariyo, Afka, xeerarka dhigaalka iyo qoraalka afka soomaaliga, hab iyo hannaan iyo higaad

iyo hawraar la isku raaco oo loo qaato tan keliya ee loo adeegsan karo, marka wax la qorayo.

Waxaa la sheegay in lagu qoray Jamhuuriyada Jabuuti aan walaalaha nahay Buug la yidhi waa Qaamuuskii ugu weynaa ee afka Soomaaliga.

Berigii hore waxaa dhammaan umadda Soomaaliyeed isku raacday in la qoray Af Soomaaliga, balse, uu qabyo yahay, Qoraal ahaan, dhigaal ahaan iyo Dhismo ahaanba, aanna bal kuu balbalaadhiyee, aqriste, wuxuu la mid yahay qoraalka aan maanta haysannaa, Guri guudkii laga dhisay oo dadan, oo aan lahayn daaqado, albaabo, iyo xakabado lagu fuulo, sidoo kale aan lahayn, qaybihii nasashada iyo raaxada, oo lagama maarmaan u ah nolosha, tusaalahani wuxuu sheegayaa in umadda Soomaaliyeed leedahay qoraal afeed la yaqaan, balse, aan dhammaystirnayn una baahan qabyotir xooggan oo aan loo kala hadhin.

Waxaan ka wada dhereg sannahay, umadda Soomaaliyeed ayaa nin weliba wuxuu isu yaqaana keligii Soomaali, oo gobol walba haddaad tagto ama la sheekaysato bulshada ka timid waxay isku sheegayaan inay yihiin; dadka ama gobolka ugu faraca wanaagsan ee ku hadla af Soomaaliga ugu quruxda badan uguna hoddansan, anigu anigoo dhalinyaro ah, ayaan waxaan tegay 11 Gobol oo dalka ah, oo ku kala yaalla, Waqooyi, Bartamaha, Koonfurta dhaw, iyo Galbeedka. Intii u dhaxaysay, 1988-1998 Waxaana nasiibku ii saamaxay inaan wax ka oggaado, kala duwanaanshaha, Farac afeedka ama laamaha afkeena, ma jiro, farqi weyn oo u dhaxeeya marka laga reebo qaab odhaaheedka carrabka oo kala yara geddisan, balse, erayga Soomaaliga ahi ma kala gedisnaa karaa, Tusaale ahaan: “Waa Cadhaysanahay, Waa caraysanahay, waa caraysnahay, balse, waxaa jirta inay dhammaan gobollada Soomaaliyeed, dhinacyada Suugaanta, ciyaaraha, heesaha xoolaha, qaab nololeedka reer guuraaga iyo beeralayda iskaga mid yihiin.

Waxaa jirta haddaba isu dhawaansho dhinaca afguriyada ah, bal aan is raaciyo intii isku koox ah ama wadaagta, farac af Soomaaliyeed iyo dhawaq isku mida.

Gobollada: Waqooyiga, Sool, Sanaag, Togdheer, Hargaysa, Awdal oo isku qayb ah.

Gobollada: Barriga, Nugaal iyo Barri, qayb Sanaag ah iyo Qayb Sool ah

GobolladaDhexe: Mudug, Galguduud iyo Hiiraan.

Gobollada: Shabeelooyinka

Goboladda: Jubbooyinka iyo Qayb Gedo ah

Gobollada: Bay, Bakool iyo Qayb Gedo ah

Gobolka: Banaadir. Dhammaan Afguriyadaa oo dhan ayaa looga hadlaa iyo Af Magaalada dadkeeda u gaar ahna waa jiraa.

Waxay isku farac afeed ama af guri isku yihiin hadba inta is oollin xigta kuma aanan salayn anigu sida ay isu xigaan dhinacyada dhalashada ee sida ay isula degaan ayaan ku saleeyey oo isugu afguri iyo dhawaq dhaw yihiin.

Dhinaca Dhaqanka Farqi uma dhaxeeya

Gu’gii 1993 ayaan waxaa tegay degmada Xarardheere, waxaa nasiib u yeeshay inaan soo raaco geel la waraabinayo ceelka degmada xarardheere, anigoo aqoon in badan arkay geel la waraabinayo, qalabka iyo dhaqamada geela qaybo ka mid ah ee gobolka Togdheer weliba Hawdka in badan tegay ilaa deegaamada, Balli dhiig, Buuhoodle, Duruqsi, Oodweyne, iyo tuulooyin badan oo ka sarreeya, sida Gaashaamo, Yucuboole ilaa Marqaan, dhulkaas oo aad iyo aad geela looga dhaqdo, dabeecaddihiisa iyo dhaqamadiisa aad looga xiiseeyo.

Markii geelii la soo tubey ayaa la kala horey, oo horweyn iyo irmaan loo kala saarey. Waa sidaan ku iqiinnaye, Irmaankii markuu fulay ayaa horweyntii ama

gaanihii isagana la soo tubay, waa loo heesayaa, wuxuu yidhi wiilkii xarardheere geela ku waraabinayey, sidan:

“Sool inaad tegi soddona aad qadi saas biyaha ku cab”.

Waxaan weydiiyey miyaad taqaana Axmedoow Sool, iyo Nugaal? Wuxuu yidhi: “waqooyi iney iga xigtaan ogahay, balse, heestu waa hees caan ah”

Waxaa kale oo loogu heesayaa geelaas, markuu soo fulay:

“Xabado badan oo xinjiri taal, xayaad ololaay”

“Faruur dhabashada, nin fudfudiyo fuluhu ka cabsoo”

“Xalaal iyo xoog suu ku xero galo midna kuma xuma”

Waxaa isoo baxday wiilka jooga Galguduud ama Mudug bari iyo kan jooga Buuhoodle ama Taleex Xiis iyo Maydh, iyo Berbera inuusan jirin farqi dhaqan oo u dhaxeeya dhinacyada xoola dhaqashada iyo reer guuraanimada, balse, maxaa jira, waxay kala leeyihiin deegaamadaasi, Af guriyo farac afeed aad markiiba fahmayno nin weliba gobolkuu ka yimid. Gobollada kale ee dalkuna waa la mid.

Haddaba waxaan uga socdaa intaasoo sheeko ah, Af guriyeedkaas ayaa maanta qof weliba warqada uu qorayo ama xafiiskiisa ka baxaysa ku qoraa mana jiro, af dhexdhexaad ah ama dhigaal umadda oo dhami ka dhaxayso tusaale.

Tusaale kale intan oo weedhood keebaa sax ah keebaase qalad ah?

Eeddo xaawao waxay iibisaa Tomaandho

Eeddo Xaawo waxay gaddaa Yaanyo

Eeddo xaawo waxay ka ganacsataa Mirooleey

Waryaa habeen horaato maxaa iigu gooysay,?

War habeen hore maxaad iigu jartay?

Waraa habeen hore maxaa iigu gambisay?

War heedheh, habeen hore maxaad ii lug goysay?

Iyadoo la isla fahmayo dhammaan ujeedka erayadan, ayaa haddana, jirin mid ah kii la isku raacay ee qoraal ahaaneed ama sida gaarka ah loo xushay, halkaas waxaa ka soo baxaa inuusan jirin, qoraal la isku raacsan yahay, balse, uu jiro keliya qoraal Soomaali ah oo nin weliba u xor yahay sida uu wax ugu qoranayo.

Waxaa jira erayo qoloba si u taqaan, oo mararka qaarkood, kaftan iyo jareexo badan dhaliya, la islana ogyahay qolo weliba sidey u taqaan, intii ka danbeysay Xornimada waxaa timid is dhex gal badan, oo dhinac walba ah, sida dhinacyada guurka, deegaanka, iyo wada noolaanshaha, waqtiyadii dhibaatooyinka iyo dagaallada sokeeyana waxay fududeeyeen, inuusan jirin, qof Soomaaliya oo lahjad kale la yaabaya oo meel walba la isugu geeyey dadkii ayna isugu tageen iyagoo isku qasban.

Waxaan aamin sanahay in la gaadhay waqtigii ay Soomaalidu ku midoobi lahayd Guddi loo saaro oo baadhitaan qota dheer ku sameeya, is waafajinta afka, dhaqanka iyo dhigaalkaba, iyagoo dhinacna u burinayn. Tusaale ninbaa waxaa lagu ammaanayaa hebel nin ka af soomaali badani ma jiro, haddii uu u yimaado nin reer baydhabood ah, ama wallaweyn ama Kuntuwaarrey ka yimidna Af gurigiisa ma yaqaan, deegaan weliba wuxuu leeyahay, ciyaaro, heeso, suugaan, way yartahay dadka inta taqaana, dhammaan deegaamada dalka oo dhan, marka qolo walba iyo gobol walba dadkooda suugaanta, iyo afka iyo dhaqanka iyo taariikhda ku xeeldheer ha la xulo, hana la wada maro, deegaamada Soomaaliya, ilaa Herer ilaa Jabuuti Gaarisa ilaa iyo Ceelaayo waa iney cagta dhigaan, gobol walba waxaa laga helayaa

Af Soomaali iyo erayo aan laga helayn gobollada kale, markaas ayaa la dhihi karaa waxaa la qorey 50% Qaamuus ah, haddii Afka badhkiis la qorana inta kalena waa soo xero gelaysaa.

Waxaa kale oo aan kula talin lahaa Guddiyadaas haddiiba la magacaabo, iney u daneeyaan dhalinta waxbaranaysa, kuwa qurbaha ku dhashay iyo cid walba oo u baahan, oo Qaamuuska la qoro waa in la geliyaa, aaladaha casriga ah, ee is turjubaana “Universal translator” Google Translator” oo ka caawin doona qofka inuu helo ama barto si sahlan kelmadaha ku adkaada ama qaab qoraaleedka saxan ee afkiisa.

Waxaa loo baahan yahay in la helo guddi madax banaan oo baadhitaan dheer oo gaaraya 10 sano iyo ka badan daraaseeysa, ka dibna dhidibada u aasa Af Soomaali la isku raacsan yahay, Dhawaq iyo dhigaal iyo habdhac iyo hannaankiisaba oo leh xeer, dabar iyo xad aan laga gudbayn, si tuducda qaldan markiiba loo tibaaxo iyadoo loo adeegsanayo qodobbada iyo xeerarka ay u sameeyaan guddigaasi.

Ku hadalka nin weliba xor ayuu u yahay, af gurigiisa iyo faraciisa, balse, nin hal gobol lama laba gobol aan dhinac u dhaafin lama dhihi karo waa nin aqoon dheeraada u leh Af Soomaaliga, saa maba yaqaan walaalkiisa kale faraca Af Soomaali ee uu ku hadlo iyo adeegsiga erayadiisa, iyo qalab iyo qaab nololeedkisaba.

Suugaanyahanka Soomaaliyeed, iyo Qoraaga Soomaaliyeed waa kaydka iyo marjaca Af Soomaaliga waxaanan ku boggaadinayaa dhammaan bahda Suugaanleeyda ah inay ilaaliyeen, oo dhawreen hanti qaran iyo Qowmiyadeed, qalinlleeydana intii wax qortey iyo kuwa hadda qori doona waan ku dhiirrigelinayaa, waxaanse u sheegayaa afka maaha tuulada aad degan tahay iyo tan kuu dhaw iyo inta reerkiinu ku hadlaan ee waa umadda Soomaaliyeed oo dhan.

Cabdiraxiin Hilowle Galayr

Galayr1977@hotmail.com

Aglyghey ku wiingta ilmighey my deera amarsythee ma

Aayow Amaanta Ally Wiinaghey ma afyaal my koopa

Aayidki Quraamed Al-baqry meelshewa amaanta taalle

Aay ley terrii i Ummaa ley terriiby Aayow ley ky jeede

Afka ng kakiine arrabka nuglaaytoley uurka ky taaloy

Isgoowty Aayow Ahmadki (SCW) aathis eedyny athuudshe

Aayow ng haayneby onok my booreng alaly my weerteng

Asal mariithi andhuufa haayey uurakawa ii qhaadey

Uurki ulees-shey ulees ly saarayi aminti sugoowshe

Aragey i ooytey addingy'y kooykey abshirsithoowshe

Aayowti apaalshe iddo mugsheeny ng oofsymaany

Ooytey i boorkey ng jeedsho kasaasi Aayow ley mahaayne

Hakiing hellythaasey afky tob siyaayi Aayow ley mahaayne

Ereti Aayow ijaar ma haayne amaah ma haayne

Aragshe i nuurshe iyaayowshe haatoley indishe ky taaley

Illis mey ng dheerty arzaaq ba ng aangne Aayowti eraasey

Afkyshe ng diidey iing aapaghaayasi Aayowtey ma haayne

Aajiskey i boorkey ooytitey hami

ined Aayowti dhibaasey

Eleeng roog ha jeedey iry hangky guumasi Aayow ley ma haayne

Uthuughey tiraasey athoodkey dhigaasi Aayowtey ma haayne

Uf iing eraane iingku ash-ashaany Aayow ley ma haayne

Alool kiingky qhaad i uur kiing humaathaw Ally ming abuurne

Aasygha by haatho irita my mooghathaw Aayowti eraasi

Apoow i apooyow koli aawow haatony ooftiye ng haayne

Epedkaa by wiinawy Aayowti oroothiye onok ley ku haayti

Aayowti Aawow seddy kol eleengtis ajiibow lahaayti

Amarshe kang diithaw athaabky ooghaw ey kiingku aare

Apaal ho ly sheeghaw Aayowa ng leethey ummuthey ogaatha

Aayowtis ka aasiyaaw athaabki naared aatha la aatha

Aduung mal ky waara amuushy mal huraayo aakiraay my dheere

Efis i masaamah Ally iingku tuukti Aayow iing yabooh

Ajallaa ho kooyto lyky oofsythoony ilintey dareeras

Obsy my qhabaaso Ally-wiinagheeyaa emaanshey eta

Amaanta my gooya Ally-tuuk my dhaafa Aayowtey ogaaw

Ahsaabta hariirsho ahsangki my gooya Aayowey ogaaw

Ally-wiinaw ky tuughey Aayow apaalshe orootha ky weel

Arshiga oroothis Janatul-Firdowsa aruurshe ky weel

Ally-wiinaw ky tuughey Aayow apaalshe orootha ky weel

Arshiga oroothis Janatul-Firdowsa idiye ky weel

Isaak Hassanow, B.BusEcon, MsSocSci

Melbourne, Australia

Unishef@live.com

December 14, 2012

1.    Miinleey ma cugan Maxamedoow, Gabay mankiisiiye

2.    Murti  gabaya hadal maaxad lehiyo, Erayo muuneysan

3.    Mufti iyo aqoon ruux lehbaa, Lagu  mabsuudshaaye

4.    Maansooyin dedan iyo xigmado, Malabka doocaana

5.    Miisaan aqooneed lehiyo, Hadal murwaadkiisa

6.    Maskaxdiisa ruux gelinayaa, Loo marshaa abide

7.    Bal aan mariyo maantoo kalaan, Maqalka buuxshaaye

8.    Aan macneeyo hadal waa mergi, Run ugu miisaamo

9.    Bal aan mudo halkaan maagganahay , Miiskana u saaro

10. Masallaha u dhigay xaajadee, Hela muraadkayga

11. Mabda’baa wax lagu maamulaa, Maanintii saxane

12. Midigtuba awood muuqatiyo, Muruq ma keenteene

13. Haddaan bidix miciinkeeda noqon, Milif ma qaaddeene

14. Waa laba is mudanoo midnimo, Abid ka maarmeyne

15. Ushaa laga mitaalayo kelida,  Maleh awood weyne

16. Haddeyse midho bataan maalintaa, Liici mahayaane

17. Midabyada Dibidii lagu makalay,  Maalin lagu leefey

18. Markii uu Libaaxii makriyey, Kalana meelaystay

19. Maskax li’i masuug kala galay, Noqatay mawdkoode

20. Haddii maya yidhaahdaan marnaba, Lama muquunsheene

21. Marinkoodii duulkii marana, Ma laha taariikhe

22. Maqsadkoodu wuu lumi haddaan, Mawlahood bixine

23. Soomaaliyeey maqal midnimo, Ma hurto weeyaane

24. Maabkeenu ceebuu noqdiyo, xarun ma yeedhaane

25. Dunidaa misaal laga dhigtaa, Muunad oo kale

26. Murankii dhacaba waxaan maqlaa, Magaca Soomaale

27. Maan laawayaaliyo xumaa, Nalagu Muujaaye

28. Milgahaan lahayniyo dadnimo, Muustey sharaftiiye

29. Magacii xornimo suulyayoo, Waa la moogyahaye

30. Inta nala makalay baa haddana, Nalagu maadtaaye

31. Masiirkeeni diidniyo midnimo, Qaranku muuqdaaye

32. Hadba doqon maqaarsaaraba, Maayad soo kicine

33. Minankaan lahayniyo dhulkii, Mawle nagu beerey

34. Marsadiyo dekadihii dalkaa, Muran ka joogaaye

35. Masaaybaa hungurinaysiyo, Maxas Wayaana ahe

36. Macdantii dhulkaygiyo mulkiye, Maal waxii haraye

37. Magaaliyo miyiba degelkannaga, Waa la meersadaye

38. Miyir li’idaa shacabkaa dhashiyo, Madax jacaylkoode

39. Damac macangag wado baa hirgaley, Meelna aan jirine

40. Madfaciyo dagaal lagu madhoo, Maydku kuman dhaafo

41. Mahadhadii mudada soo jirtaad, Marinkeed haysaane

42. Muddo badan talaa murugsanayd, Muranna taagnaaye

43. Majaraha maroorsamay sanadoo, Maanku gaylamaye

44. Meertooyin baa inagu dhacay, Laga madluumaaye

45. Mool bay gashayo maaro iyo, Miirna laga waaye

46. Maandeeq xornimadaan helnaye, Magacii loo doorey

47. Midabkeeda ruux jecel ayaa, Hela mudnaanteede

48. Musciriirba qaaraan ka dhigan, Oo mooggan baa badane

49. Manfaceeda duul aan aqoon, Maqalna sheeggeeda

50. Ooy Macawis kala liidataa, Meesha soo tubane

51. Masku abid mariidkiisa iyo, Muriyo waabeyda

52. Micidiisa ruuxuu la helo, milil xanuunkeede

53. Haddii aaney mawdkiisa noqon, Wey ku milantaaye.

54. Wax ka dhigan mitaalkaa gunnimo, Ruux macaansadaye

55. Nin midiidin doortoo midnimo, Diiday magaceeda

56. Oo aan muwaafaqa lahayn, Cadow misaalkii dheh

57. Magacii awoowgii u dhigay, Ruuxa maanacay dheh

58. Maqsadkii shalay lagu dhacaa, Muran ka joogaaye

59. Dhulkaygii maqnaa iyo dalkii, Cadowga loo meershay

60. Malkadii jigjiga iyo Wajeer, Herer maqaamkeeda

61. Nin Mujaahidkii Guray maqlaa, Maba haweysteene

62. Geedkii masaartu ay jartaye, Mawlaxyada gooysay

63. Ee muusaanabaye hadlaye, Mariyey maahmaahda

64. Anaa kugu mataansane wallee, Imaad maruugteene

65. Mawdkayga geed kugu mudanbaa, Kuu sahlaye maadso

66. Gumaysiga ninkii magansadaa, Lagu maseeyaaye

67. Oo mooddo duul aaminoo siin, Martabad weyne

68. Miisaanka hadalkaygii waa, Soo mijilayaaye

69. Aan majiiro yuu ila mirqinoo, Moosinka u aaso

70. Oo aan u meeldayo run waa, Loo mashxaradaaye

71. Allow yaa ma kala maarantee, Meel isugu keena

72. Allow yaa midnimo waa dawee, Hela maqaankeeda!

Cabdiraxiin Hilowle Galayr

Galayr1977@hotmail.com

Hees galbis ah ayaa waxaa loo qaaday fanaanada Farxiya kabayare oo dhawaan ku aqal gashay dalka Mareykanka. Heesta ayaa waxaa ku luqeynaya fanaanada da’da yar ee Hodan Cabdiraxmaan.

Baidoa media.